Hóa học 11 Bài 44: Anđehit – Xeton – Giải bài tập SGK Hóa học 11 Bài 44

Trường Tiểu Học Đằng Lâm

Updated on:

Hóa học 11 Bài 44: Anđehit – Xeton – Giải bài tập SGK Hóa học 11 Bài 44
Bạn đang xem: Hóa học 11 Bài 44: Anđehit – Xeton – Giải bài tập SGK Hóa học 11 Bài 44 tại Kênh Văn Hay

Hóa học 11 Bài 44: Anđehit – Xeton được THPT Lê Hồng Phong soạn hy vọng sẽ tà tà tài liệu hữu ích giúp những em nắm vững tri thức bài học và đạt kết quả tốt trong những bài thi, bài rà soát trên lớp.

Tóm tắt lý thuyết Hóa học 11 Bài 44

A. Anđehit

I. khái niệm, cấu trúc, phân loại, danh pháp

1. Đặc điểm cấu tạo, phân loại

a. Cấu tạo

– Công thức tổng quát của anđehit là: R(CHO)m (m ≥ 1).

R có thể là H hoặc gốc hiđrocacbon và đặc biệt có hợp chất CHO-CHO, trong đó m = 2, R không có.

– Công thức của anđehit no đơn chức, mạch thẳng:

CnH2n+1CHO (n ≥ 0)

– Trong phân tử anđehit có nhóm chức -CHO liên kết với gốc R có thể no hoặc không no.

b. Phân loại

– Dựa vào đặc điểm cấu tạo gốc hidrocacbon:

+ Anđehit no.

+ Anđehit không no.

+ Anđehit thơm.

– Dựa vào số nhóm –CHO:

+ Anđehit đơn chức.

+ Anđehit đa chức.

CH2=CH-CH=O propenal: Anđehit không no.

C6H5-CH=O benzanđehit: Anđehit thơm.

O=CH-CH=O anđehit oxalic: Anđehit đa chức.

2. Danh pháp

– Tên thay thế: Tên hiđrocacbon no tương ứng với mạch chính + al.

– Tên thông thường: anđehit + tên axit tương ứng.

ly thuyet andehit 2ly thuyet andehit va

II. Tính chất vật lý

– Ở điều kiện thường, những anđehit đầu dãy là những chất khí và tan rất tốt trong nước. những anđehit tiếp theo là những chất lỏng hoặc rắn, độ tan giảm khi phân tử khối tăng.

– Nhiệt độ sôi của anđehit thấp hơn của rượu tương ứng vì giữa những phân tử anđehit không có liên kết hidro.

– Dung dịch bão hòa của anđehit fomic (37 – 40%) được gọi là fomalin.

III. Tính chất hóa học

1. Phản ứng cộng

ly thuyet andehit 3

2. Phản ứng oxi hóa

a. Tác dụng với ion bạc trong dung dịch amoniac

ly thuyet andehit va xeton 1

Phản ứng trên còn được gọi là phản ứng tráng bạc.

Hay:

ly thuyet andehit va xeton 2

Nhận xét: Anđehit vừa thể hiện tính oxi hóa vừa thể hiện tính khử.

b. Tác dụng với brom và kali pemanganat

Anđehit rất dễ bị oxi hoá, nó làm mất thuốc nước brom, dung dịch kali pemanganat và bị oxi hoá thành axit cacboxylic, thí dụ:

RCH=O + Br2 + H2O → R-COOH + 2HBr

* Chú ý: Đối với HCHO phản ứng xảy ra như sau:

HCH=O + 2Br2 + H2O → CO2 + 4HBr

3. Phản ứng ở gốc hidrocacbon

Nguyên tử hiđro ở kế bên nhóm cacbonyl để tham gia phản ứng.

Ví dụ:

ly thuyet andehit va xeton 3

IV. Ứng dụng và điều chế

1. Điều chế

– Từ ancol: Oxi hóa ancol bậc I.

ly thuyet andehit va xeton 4

– Fomanđehit được điều chế trong công nghiệp bằng cách oxi hoá metanol nhờ oxi không khí ở 600ºC – 700ºC với xúc tác là Cu hoặc Ag:

ly thuyet andehit 4

– Từ hiđrocacbon:

ly thuyet andehit va xeton 5

2. Ứng dụng

– Fomanđehit:

+ Fomanđehit được sử dụng chủ yếu để sản xuất poli(phenolfomanđehit) (làm chất dẻo) và còn được sử dụng trong tổng hợp phẩm nhuộm, dược phẩm.

+ Dung dịch 37- 40% fomanđehit trong nước gọi là fomalin (còn gọi là fomol) được sử dụng để ngâm xác động vật,

– Axetanđehit: Axetanđehit chủ yếu được sử dụng để sản xuất axit axetic.

B. XETON

I. khái niệm, cấu trúc, phân loại, danh pháp

1. Đặc điểm cấu tạo

Xeton là những hợp chất hữu mà lại phân tử có nhóm C=O liên kết trực tiếp với hai nguyên tử cacbon.

Công thức tổng quát:

ly thuyet xeton 1

Trong đó R, R’ là gốc hiđrocacbon có thể giống hoặc khác nhau.

Ví dụ:

ly thuyet xeton 2

2. Danh pháp

Theo IUPAC, tên thay thế của xeton gồm tên của hiđrocacbon tương ứng ghép với đuôi on, mạch chính chứa nhóm >C=O, đánh số 1 từ đầu sắp nhóm đó. Tên gốc – chức của xeton gồm tên hai gốc hiđrocacbon đính với nhóm >C=O và từ xeton. Ví dụ:

ly thuyet xeton 3

II. Tính chất vật lý

– Axeton là chất lỏng, những xeton khác là chất rắn, thường có mùi thơm.

– Axeton tan vô hạn trong nước, những xeton khác có độ tan giảm dần khi mạch cacbon tăng.

– Axeton sử dụng làm dung môi và nguyên liệu đầu để tổng hợp một số chất hữu cơ.

III. Tính chất hóa học

1. Cộng với hidro tạo rượu bậc 2

ly thuyet xeton 4

2. Cộng với bisunfit tạo kết tủa

ly thuyet xeton 5

3. Khó bị oxi hóa

Xeton không bị oxi hóa bởi dung dịch AgNO3/NH3 (không tráng gương) hoặc Cu(OH)2 nhưng có thể bị oxi hóa mạnh thì bị cắt mạch cacbon.

4. Tác dụng với amin

ly thuyet xeton 6

5. Phản ứng ở gốc hiđrocacbon

Nguyên tử hiđro ở kế bên nhóm cacbonyl dễ tham gia phản ứng.

Ví dụ:

ly thuyet xeton 7

IV. Ứng dụng và điều chế

1. Điều chế

– Từ ancol: oxi hóa không hoàn toàn ancol bậc II.

ly thuyet andehit va xeton 6

– Oxi hoá cumen rồi chế hoá với axit sunfuric thu được axeton cùng với phenol.

ly thuyet xeton 8

2. Ứng dụng

Axeton có khả năng hoà tan tốt nhiều chất hữu cơ và cũng dễ dàng được phóng thích ra khỏi những dung dịch đó (do ts thấp) nên được sử dụng làm dung môi trong sản xuất nhiều loại hoá chất, kể cả một số polime.

Axeton còn sử dụng làm chất đầu để tổng hợp ra nhiều chất hữu cơ quan trọng khác như clorofom, iođofom, bisphenol-A, …

Giải bài tập SGK Hóa học 11 Bài 44

Bài 1 (trang 203 SGK Hóa 11)

Thế nào là anđehit? Viết công thức cấu tạo của những anđehit có công thức phân tử C4H8O và gọi tên chúng.

Lời giải:

– khái niệm anđehit: Anđehit là những hợp chất hữu mà lại phân tử có nhóm -CH=O liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon(1) hoặc nguyên tử hiđro.

((1): Nguyên tử cacbon này có thể của gốc hiđrocacbon hoặc của nhóm -CHO khác.)

– CTCT của anđehit có công thức phân tử C4H8O

bai 1 trang 203 sgk hoa 11 1

Bài 2 (trang 203 SGK Hóa 11)

Viết những phương trình hóa học để chứng tỏ rằng, anđehit vừa có tính oxi hóa vừa có tính khử.

Lời giải:

bai 2 trang 203 sgk hoa 11 1

Trong (1), anđehit đóng vai trò là chất oxi hoá

Trong (2), anđehit đóng vai trò là chất khử.

Bài 3 (trang 203 SGK Hóa 11)

Hoàn thành dãy chuyển hóa sau bằng những phương trình hóa hoc:

Metan → metyl clorua → metanol → metanal → axit fomic

Lời giải:

– Phương trình hóa học của dãy chuyển hóa:

bai 3 trang 203 sgk hoa 11 1

Bài 4 (trang 203 SGK Hóa 11)

Cho 1,0 ml dung dịch fomanđehit 5% và 1,0 ml dung dịch NaOH 10,0% vào ống thử, sau đó thêm tiếp từng giọt dung dịch CuSO4và lắc đều cho tới khi xuất hiện kết tuả. Đun nóng phần dung dịch phía trên, thấy có kết tủa màu đỏ gạch của Cu2O. giảng giải hiện tượng thử nghiệm và viết phương trình hóa học.

Lời giải:

– Khi nhỏ dung dịch CuSO4 vào thì có kết tủa xanh xuất hiện:

2NaOH + CuSO4 → Cu(OH)2↓ + Na2SO4

– Khi đun nóng phần trên ống thử trên ngọn lửa đèn cồn thì có kết tủa đỏ gạch xuất hiện:

HCHO + 4Cu(OH)2 + 2NaOH → Na2CO3 + 2 Cu2O↓đỏ gạch + 6H2O

Bài 5 (trang 203 SGK Hóa 11)

Cho 50,0 gam dung dịch anđehit axetic tác dụng với dung dịch AgNO3 trong NH3 (đủ) thu được 21,6 gam Ag kết tủa. Tính nồng đồ % của anđehit axetic trong dung dịch đã sử dụng.

Lời giải:

CH3CHO + 2AgNO3 + 3NH3 + H2O → CH3COONH4 + 2Ag↓ + 2NH4NO3

Từ phương trình ta có:

bai 5 trang 203 sgk hoa 11

Bài 6 (trang 203 SGK Hóa 11)

Ghi Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống kế bên những câu sau:

a. Anđehit là hợp chất chỉ có tính khử.

b. Anđehit cộng hidro tạo thành ancol bậc một.

c. Anđehit tác dụng với dung dịch bạc nitrat trong ammoniac sinh ra bạc kim loại.

d. Anđehit no, đơn chức, mạch hở có công thức phân tử tổng quát CnH2nO.

e. Khi tác dụng với hidro, xeton bị khử thành ancol bậc II.

Lời giải:

a. S vì andehit có cả tính khử và tính oxi hóa

b. Đ vì RCHO + H2 → RCH2OH

c. Đ vì RCH=O + 2AgNO3 + H2O + 3NH3 → RCOONH4 + 2NH4NO3 + 2Ag

d. Đ vì CTTQ của anđ no đơn chứa mạch hở: CnH2nO

e. Đ vì R1-CO-R2 + H2 → R1-CH(OH)-R2

Bài 7 (trang 203 SGK Hóa 11)

Cho 8,0 gam hỗn hợp hai anđehit kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng của anđehit no, đơn chức, mạch hở tác dụng với bạc nitrat trong dung dịch ammoniac (lấy dư) thu được 32,4 gam bạc kết tủa. Xác định công thức phân tử, viết công thức cấu tạo và gọi tên những anđehit.

Lời giải:

Trường hợp 1: Hai anđehit là HCHO và CH3CHO

Ta có:

bai 7 trang 203 sgk hoa 11 sua1

Trường hợp 2: Hỗn hợp hai anđehit không chứa HCHO.

Gọi công thức chung của anđehit là bai 7 trang 203 sgk hoa 11 1

bai 7 trang 203 sgk hoa 11 2 1

Theo phương trình:

bai 7 trang 203 sgk hoa 11 3

⇒ hai anđehit là : CH3CHO (etanal) và C2H5CHO (etanal)

Bài 8 (trang 204 SGK Hóa 11)

Oxi hóa không hoàn toàn etilen (có xúc tác) để điều chế anđehit axetic thu được hỗn hợp X. Dẫn 2,24 lít khí X (quy về đktc) vào một lượng dư dung dịch bạc nitrat trong NH3 tới khi phản ứng hoàn toàn thấy có 16,2 gam bạc kết tủa.

a. Viết phương trình hóa học của những phản ứng xảy ra.

b. Tính hiệu suất của quá trình oxi hóa etilen.

Lời giải:

Phương trình phản ứng:

2CH2=CH2 + O2 → 2CH3CHO        (1)

Hỗn hợp X gồm: CH2=CH2 và CH3CHO

CH3CHO + H2O + 2AgNO3 + 3NH3 → CH3COONH4 + 2Ag↓ + 2NH4NO3        (2)

Theo phương trình (2):

bai 8 trang 204 sgk hoa 11 4 1

nC2H4 ban đầu = nC2H4 pư + nC2H4 trong X = 0,075 + 0,025 = 0,1 mol

bai 8 trang 204 sgk hoa 11 4 2

Bài 9 (trang 204 SGK Hóa 11)

Hợp chất X no, mạch hở có phần trăm khối lượng C và H tuần tự bằng 66,67% và 11,11% còn lại là O. tỉ số tương đối của X so với oxi bằng 2,25

a. Tìm công thức phân tử của X

b. X không tác dụng với dung dịch AgNO3 trong NH3 nhưng khi tác dụng với hidro sinh ra X1. X1 tác dụng được với natri phóng thích hidro. Viết công thức cấu tạo va gọi tên của hợp chất X?

Lời giải:

a) Ta có:

%O = 100% – %C – %H = 100% – 66,67% – 11,11% = 22,22%

⇒ MX = 2,25.32 = 72

Gọi công thức phân tử của X là CxHyOz

Ta có tỉ số:

bai 9 trang 204 sgk hoa 11

⇒ Công thức đơn thuần nhất của X là C4H8O

Gọi công thức phân tử của X là (C4H8O)n

⇒ MX = (4.12 + 8 + 16)n = 72n = 72 ⇒ n = 1

⇒ Công thức phân tử của X là C4H8O

b) X không tác dụng được với dung dịch AgNO3 trong NH3, khi tác dụng với hiđro sinh ra X1, X1 tác dụng natri phóng thích hiđro ⇒ X là xeton

CTCT và tên gọi của X là:

bai 9 trang 204 sgk hoa 11 1

Trắc nghiệm Hóa học 11 Bài 44 có đáp án

Bài 1: Tên thay thế của CH3-CH(CH3)-CH2-CHO là

A. 3-metylbutanal.

B. 2-metylbutan-4-al.

C. isopentanal.

D. pentanal.

Lời giải

Đáp án: A

Bài 2: Khi đốt cháy hỗn hợp những anđehit cùng dãy đồng đẳng thu được số mol CO2 bằng số mol nước. những anđehit đó là những anđehit

A. no, đơn chức.

B. no, đơn chức, mạch hở.

C. no, hai chức, mạch hở.

D. không no, đơn chức mạch hở.

Lời giải

Đáp án: B

Bài 3: Cho 3,6g anđehit đơn chức X phản ứng hoàn toàn với một lượng dư Ag2O (hoặc AgNO3) trong dung dịch NH3 đun nóng, thu được m gam Ag. Hòa tan hoàn toàn m gam Ag bằng dung dịch HNO3 đặc, sinh ra 2,24 lít khí NO2 (sản phẩm khử duy nhất, (đktc)). Công thức của X là

A. C3H7CHO.

B. HCHO.

C. C4H9CHO.

D. C2H5CHO.

Lời giải

Đáp án: A

nAg = nCO2 = 0,1 mol

nếu như anđehit không phải là HCHO, M = 3,6/0,05 = 72 ⇒ C3H7O

Bài 4: Cho 6,6 gam một anđehit X đơn chức, mạch hở phản ứng với lượng dư AgNO3 trong dung dịch NH3, đun nóng. Lượng Ag sinh ra cho phản ứng hết với axit HNO3 loãng, thoát ra 2,24 lít khí NO (sản phẩm khử duy nhất, (đktc)). Công thức cấu tạo thu gọn của X là

A. CH3CHO.

B. HCHO.

C. CH3CH2CHO.

D. CH2=CHCHO.

Lời giải

Đáp án: A

nAg = nNO = 0,03 mol

Bài 5: Cho 0,1 mol anđehit X tác dụng với lượng vừa đủ AgNO3 trong dung dịch NH3, đun nóng thu được 43,2 gam Ag. Hiđro hóa X thu được Y, biết 0,1 mol Y phản ứng vừa đủ với 4,6 gam Na. Công thức cấu tạo thu gọn của X là

A. HCHO.

B. CH3CHO.

C. OHC-CHO.

D. CH3CH(OH)CHO.

Lời giải

Đáp án: C

nAg/nX = 4 và nNa/nY = 2 ⇒ OHC-CHO

Bài 6: Cho hỗn hợp khí X gồm HCHO và H2 đi qua ống đựng bột Ni nung nóng. Sau khi phản ứng xảy hoàn toàn, thu được hỗn hợp khí Y gồm hai chất hữu cơ. Đốt cháy hết Y thì thu được 11,7 gam H2O và 7,84 lít khí CO2 (đktc). Thành phần phần trăm theo thể tích của H2 trong X là

A. 46,15%.

B. 35,00%.

C. 53,85%.

D. 65,00%.

Lời giải

Đáp án: A

nCO2 = 0,35 mol; nH2O = 0,65 mol

Bài 7: Cho 0,25 mol một anđehit mạch hở X phản ứng với lượng dư dung dịch AgNO3 trong NH3, thu được 54 gam Ag. Mặt khác, khi cho X phản ứng với H2 dư (xúc tác Ni, t0) thì 0,125 mol X phản ứng hết với 0,25 mol H2. Chất X có công thức ứng với công thức chung là

A. CnH2n(CHO)2(n ≥ 0).

B. CnH2n+1CHO(n ≥ 0).

C. CnH2n-1CHO (n ≥ 2).

D. CnH2n-3CHO (n ≥ 2).

Lời giải

Đáp án: C

nAg/nX = 2 và nH2/nY = 2 ⇒ CnH2n-1CHO (n ≥ 2)

Bài 8: Hai hợp chất hữu cơ X và Y là đồng đẳng kế tiếp, đều tác dụng với Na và có phản ứng tráng bạc. Biết phần trăm khối lượng oxi trong X, Y tuần tự là 53,33% và 43,24%. Công thức cấu tạo của X và Y tương ứng là

A. HO-CH2-CHO và HO-CH2-CH2-CHO.

B. HO-CH2-CH2-CHO và HO-CH2-CH2-CH2-CHO.

C. HO-CH(CH3)-CHO và HOOC-CH2-CHO.

D. HCOOCH3và HCOOCH2-CH3.

Lời giải

Đáp án: A

X, Y tác dụng với Na và có phản ứng tráng bạc ⇒ X,Y có nhóm chức ancol –OH và chức andehit –CHO.

⇒ Trong X, Y có 2 nguyên tử oxi.

Bài 9: Hiđro hóa hoàn toàn m gam hỗn hợp x gồm hai anđehit no, đơn chức, mạch hở, kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng thu được (m + 1) gam hỗn hợp hai ancol. Mặt khác, khi đốt cháy hoàn toàn cũng m gam X thì cần vừa đủ 15,68 lít khí CO2 (đktc). trị giá của m là

A. 17,8.

B. 24,8.

C. 10,5.

D. 8,8.

Lời giải

Đáp án: A

Gọi công thức trung bình của 2 andehit là: (5,2 – 3,88)/22 = 0,06

andehit X + H2 → ancol

mH2 = 1 ⇒ nX = nH2 = 0,5 mol

nCO2 = 0,7 => ntb = nCO2 : nandehit = 1,4

m = nX. MX = 0,5.(14. 1,4 + 16) = 17,8g

Bài 10: Đốt cháy hoàn toàn 1 mol hợp chất hữu cơ X, thu được 4 mol CO2. Chất X tác dụng được với Na, tham gia phản ứng tráng bạc với phản ứng cộng Br2 theo tỉ lệ mol 1 : 1. Công thức cấu tạo của X là

A. HO-CH2-CH2-CH=CH-CHO.

B. HOOC-CH=CH-COOH.

C. HO-CH2-CH=CH-CHO.

D. HO-CH2-CH2-CH2-CHO

Lời giải

Đáp án: D

nCO2 : nX = 4

⇒ Số C trong X = 4

X tác dụng với Na ⇒ có nhóm chức –OH, phản ứng tráng bạc ⇒ có nhóm –CHO, vì có nhóm -CHO nên có phản ứng cộng Br2 tỉ lện 1:1 ⇒ đáp án D

Bài 11: những đồng phân anđehit của C5H10O là

A. 2.

B. 3.

C. 4.

D. 5.

Lời giải

Đáp án: C

Bài 12: Cho những nhận định sau:

(a) Anđehit là hợp chất chỉ có tính khử.

(b) Anđehit cộng hiđro thành ancol bậc một.

(c) Anđehit tác dụng với AgNO3/NH3 tạo thành Ag.

(d) Anđehit no, đơn chức, mạch hở có công thức tổng quát CnH2nO.

Số nhận định đúng là

A. 1.

B. 2.

C. 3.

D. 4.

Lời giải

Đáp án: C

Bài 13: Anđehit axetic không tác dụng được với

A. Na.

B. H2.

C. O2.

D. dung dịch AgNO3/NH3.

Lời giải

Đáp án: A

Bài 14: Phản ứng nào sau đây không tạo anđehit axetic ?

A. Cho axetilen phản ứng với nước.

B. Oxi hóa không hoàn toàn etilen.

C. Oxi hóa không hoàn toàn ancol etylic.

D. Oxi hóa không hoàn toàn ancol metylic.

Lời giải

Đáp án: D

Bài 15: Ứng dụng nào sau đây không phải của anđehit fomic

A. sử dụng để sản xuất nhựa phenol-fomanđehit.

B. sử dụng để sản xuất nhựa ure-fomanđehit.

C . sử dụng để tẩy uế, ngâm mẫu động vật.

D. sử dụng để sản xuất axit axetic.

Lời giải

Đáp án: D

Bài 16: Tên thông thường của CH3-CH2-CHO là

A. anđehit propanal.

B. anđehit propionic.

C. propanđehit.

D. propanal.

Lời giải

Đáp án: B

******************

Trên đây là nội dung bài học Hóa học 11 Bài 44: Anđehit – Xeton do THPT Lê Hồng Phong soạn bao gồm phần lý thuyết, giải bài tập và những nghi vấn trắc nghiệm có đáp án đầy đủ. Hy vọng những em sẽ nắm vững tri thức về Anđehit – Xeton. Chúc những em học tập thật tốt và luôn đạt điểm cao trong những bài thi bài rà soát trên lớp.

soạn bởi: Trường THPT Lê Hồng Phong

Chuyên mục: Hoá học 11

Bản quyền bài viết thuộc THPTSocTrang.Edu.Vn. Mọi hành vi sao chép đều là gian lận!

Nguồn chia sẻ: thptsoctrang.edu.vn

Bạn thấy bài viết Hóa học 11 Bài 44: Anđehit – Xeton – Giải bài tập SGK Hóa học 11 Bài 44 có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu ko hãy comment góp ý thêm về Hóa học 11 Bài 44: Anđehit – Xeton – Giải bài tập SGK Hóa học 11 Bài 44 bên dưới để Kênh Văn Hay có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho các bạn nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website: kenhvanhay.edu.vn của Kênh Văn Hay

Nhớ để nguồn bài viết này: Hóa học 11 Bài 44: Anđehit – Xeton – Giải bài tập SGK Hóa học 11 Bài 44 của website kenhvanhay.edu.vn

Chuyên mục: Văn học

Xem thêm bài viết hay:  30+ mẫu Viết một bức thư cho bạn ở một tỉnh miền Nam (hoặc miền Trung, miền Bắc) | Tập làm văn lớp 3

Viết một bình luận